สัญญาจ้างเหมาก่อสร้าง คืออะไร? เช็กให้ครบก่อนเซ็น ป้องกันปัญหาผู้รับเหมาทิ้งงาน
สัญญาจ้างเหมาก่อสร้าง คือเอกสารสำคัญที่ใช้กำหนดรายละเอียดระหว่างเจ้าของบ้านกับผู้รับเหมา ทั้งเพื่อกำหนดขอบเขต งบประมาณ ระยะเวลาก่อสร้าง งวดการชำระเงิน และเงื่อนไขต่าง ๆ ซึ่งใครที่กำลังแพลนจะสร้างบ้าน ต่อเติม หรือรีโนเวทบ้าน เดี๋ยวบทความนี้เราจะพาไปทำความรู้จักกับสัญญาจ้างเหมาก่อสร้างกันครับ
สัญญาจ้างเหมาก่อสร้าง คืออะไร?
สัญญาจ้างเหมาก่อสร้าง ถือเป็นข้อตกลงระหว่าง “ผู้ว่าจ้าง” และ “ผู้รับเหมา” เพื่อกำหนดรายละเอียดการก่อสร้างให้ชัดเจน เช่น งานที่ต้องทำ วัสดุที่ใช้ ระยะเวลาก่อสร้าง งวดการจ่ายเงิน และความรับผิดของแต่ละฝ่าย โดยสัญญาจ้างเหมาก่อสร้างจะใช้ทั้งการสร้างบ้านใหม่ รีโนเวท ต่อเติม หรือก่อสร้างอาคารต่าง ๆ
สัญญาจ้างเหมาก่อสร้างสำคัญอย่างไร?
การก่อสร้างมีรายละเอียดจำนวนมาก ทั้งเรื่องวัสดุ ค่าแรง ระยะเวลา และงบประมาณ ถ้าไม่มีสัญญาจ้างเหมาก่อสร้างที่ชัดเจน อาจทำให้เกิดปัญหาตามมาได้ง่าย ๆ
ข้อดีของการทำสัญญาจ้างเหมาก่อสร้าง ได้แก่
- ช่วยกำหนดขอบเขตงานให้ชัดเจน
- ลดปัญหางบก่อสร้างบานปลาย
- ใช้ตรวจสอบงวดงานได้
- มีหลักฐานยืนยันการทำสัญญากรณีเกิดปัญหา
- ป้องกันปัญหาผู้รับเหมาทิ้งงาน
- ช่วยควบคุมระยะเวลาก่อสร้าง
สำหรับเจ้าของบ้าน การมีสัญญาจ้างเหมาก่อสร้างที่ละเอียดและตรวจสอบได้ ถือเป็นหนึ่งในวิธีลดความเสี่ยงในการสร้างบ้านที่ดีที่สุดครับ
ใช้กับงานก่อสร้างแบบไหนได้บ้าง?
สัญญาจ้างเหมาก่อสร้างสามารถใช้ได้กับงานก่อสร้างหลายประเภท ไม่ได้จำกัดอยู่แค่บ้านใหม่ โดยตัวอย่างที่นิยมใช้สัญญาประเภทนี้ ได้แก่
- สร้างบ้านเดี่ยว
- ต่อเติมบ้าน
- รีโนเวทบ้าน หรือ คอนโด
- สร้างอาคารพาณิชย์
- งานตกแต่งภายใน
- งานระบบไฟฟ้า และ ประปา
- งานโครงสร้าง และ หลังคา
สัญญาจ้างเหมาก่อสร้าง แบบเหมารวม กับ แบบคิดตามงวด ต่างกันอย่างไร?
สัญญาจ้างเหมาก่อสร้างนิยมแบ่งเป็น 2 แบบ คือ “แบบเหมารวม” และ “แบบคิดตามงวดงาน” ซึ่งต่างกันที่รูปแบบการจ่ายเงินและการควบคุมงานก่อสร้าง
1. สัญญาจ้างแบบเหมารวม
- ลักษณะ: ตกลงราคาเดียวทั้งโครงการ
- ข้อดี: ควบคุมงบประมาณง่าย
- ข้อควรระวัง: ถ้ารายละเอียดไม่ชัดเจน อาจมีค่าใช้จ่ายเพิ่ม
2. สัญญาจ้างแบบคิดตามงวด
- ลักษณะ: แบ่งจ่ายตามความคืบหน้างาน
- ข้อดี: ตรวจสอบงานและควบคุมคุณภาพได้ทุกขั้นตอน
- ข้อควรระวัง: ต้องตรวจรับงานในแต่ละงวดให้ละเอียด
การจ่ายแบบแบ่งงวดงานช่วยลดความเสี่ยงที่ผู้รับเหมาทิ้งงาน และเพิ่มความโปร่งใสในการเบิกจ่าย จึงเป็นรูปแบบที่นิยมใช้กับงานสร้างบ้าน รีโนเวท และต่อเติมในปัจจุบันครับ
สัญญาจ้างเหมาก่อสร้างต้องมีอะไรบ้าง?
ก่อนเซ็นสัญญากับผู้รับเหมา ควรตรวจสอบให้แน่ใจว่าสัญญาจ้างเหมาก่อสร้างมีรายละเอียดสำคัญครบถ้วน เพื่อใช้เป็นหลักฐานอ้างอิง ถ้าเกิดความเข้าใจผิดกัน โดยรายละเอียดสำคัญที่ควรมีในสัญญาจ้างเหมาก่อสร้าง มีดังนี้
- ข้อมูลผู้ว่าจ้าง และผู้รับเหมา:
ระบุชื่อ ที่อยู่ เลขประจำตัวประชาชน หรือข้อมูลบริษัทของทั้ง 2 ฝ่ายให้ครบถ้วน เพื่อให้สามารถตรวจสอบและยืนยันตัวตนได้
- รายละเอียดขอบเขตงานก่อสร้าง:
ควรระบุลักษณะงานให้ชัดเจน เช่น สร้างบ้านใหม่ ต่อเติม หรือรีโนเวท รวมถึงสถานที่ก่อสร้าง แบบบ้าน และรายละเอียดงานที่ผู้รับเหมารับผิดชอบ
- แบบก่อสร้างและวัสดุที่ใช้:
ควรแนบแบบแปลน รายการวัสดุ และ BOQ เพื่อใช้ตรวจคุณภาพงาน วัสดุ และมาตรฐานการก่อสร้างตามที่ตกลงกันไว้
- ระยะเวลาก่อสร้าง:
ระบุวันเริ่มต้นและวันสิ้นสุดโครงการให้ชัดเจน
- งวดการชำระเงิน:
กำหนดจำนวนงวดงาน เปอร์เซ็นต์การจ่ายเงิน และเงื่อนไขเบิกจ่ายในแต่ละงวด
- ค่าปรับกรณีส่งงานล่าช้า:
ระบุอัตราค่าปรับ หรือเงื่อนไขในกรณีผู้รับเหมาส่งงานไม่ตรงตามกำหนด
- การรับประกันงานก่อสร้าง:
ระบุระยะเวลารับประกันงาน รวมถึงเงื่อนไขการซ่อมแซมถ้าเกิดปัญหา เช่น รอยร้าว หลังคารั่ว หรือวัสดุชำรุดหลังจากส่งมอบงาน
- เงื่อนไขการแก้ไข หรือ ยกเลิกสัญญา:
ถ้ามีการเปลี่ยนแบบ เพิ่มงาน หรือลดงาน ควรทำเป็นลายลักษณ์อักษร และระบุเงื่อนไขการยกเลิกสัญญา
- ลายเซ็นคู่สัญญา และพยาน:
ควรมีลายเซ็นของผู้ว่าจ้าง ผู้รับเหมา และพยาน เพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือ และใช้เป็นหลักฐานทางกฎหมายในอนาคต
BOQ คืออะไร? ทำไมสำคัญกับสัญญาจ้างเหมาก่อสร้าง
BOQ หรือ Bill of Quantities คือเอกสารที่แสดงรายละเอียดของวัสดุ ปริมาณ และราคางานก่อสร้างทั้งหมดภายในโครงการ ซึ่งถือเป็นเอกสารสำคัญที่ควรแนบไปกับสัญญาจ้างเหมาก่อสร้าง
โดย BOQ จะช่วยให้เราสามารถตรวจสอบได้ว่า
- ใช้วัสดุอะไรบ้าง
- จำนวนวัสดุเท่าไหร่
- ราคากลางเหมาะสมไหม
- งบประมาณรวมเท่าไหร่
ปัญหาที่พบบ่อยในสัญญาจ้างเหมาก่อสร้าง
ถึงแม้จะมีสัญญาจ้างเหมาก่อสร้าง แต่ถ้ารายละเอียดในสัญญาไม่ชัดเจน หรือไม่มีการตรวจสอบงวดงานอย่างรอบคอบ ก็ยังมีโอกาสเกิดปัญหาระหว่างก่อสร้างได้ โดยปัญหาที่พบได้บ่อย มีดังนี้
- ผู้รับเหมาทิ้งงานกลางคัน
- งานก่อสร้างล่าช้า
- งบประมาณบานปลาย
- ใช้วัสดุไม่ตรงสเปก
- งานไม่ได้มาตรฐาน
- ต่อเติม หรือ แก้ไขงานเกินจากที่ตกลง
- ไม่มีการรับประกันสำหรับงานก่อสร้าง
ก่อนเซ็นสัญญากับผู้รับเหมา ต้องเช็กจุดไหนบ้าง?
เมื่อเราได้สัญญาจ้างเหมาก่อสร้าง ควรเช็กรายละเอียดให้ครบถ้วน เพื่อให้งานก่อสร้างเป็นไปอย่างราบรื่น โดยจุดสำคัญที่ควรเช็กมีดังนี้ครับ
- ตรวจสอบประวัติ และ ผลงานผู้รับเหมา เช่น ผลงานที่ผ่านมา รีวิวจากลูกค้า และความน่าเชื่อถือของบริษัท หรือ ทีมช่างก่อนตัดสินใจ
- เช็ก BOQ และวัสดุให้ละเอียด ทั้งปริมาณ และราคา เพื่อป้องกันการใช้วัสดุไม่ตรงสเปก หรือมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมภายหลัง
- กำหนดระยะเวลา วันเริ่มงาน วันส่งมอบ และระยะเวลาของแต่ละงวดงานไว้ในสัญญาอย่างชัดเจน
- ระบุค่าปรับกรณีงานล่าช้า เพื่อป้องกันปัญหาผู้รับเหมาดำเนินงานไม่ตรงตามกำหนด
- กำหนดงวดการจ่ายเงินตามความคืบหน้างาน โดยควรแบ่งจ่ายตามผลงานจริง และตรวจรับงานทุกงวดก่อนอนุมัติจ่ายเงิน
- หลีกเลี่ยงการจ่ายเงินล่วงหน้าก้อนใหญ่ เพราะอาจเพิ่มความเสี่ยงเรื่องผู้รับเหมาทิ้งงาน หรือเบิกเงินเกินงวดงาน
- ตรวจสอบเงื่อนไขการรับประกันงาน และขอบเขตความรับผิดชอบหลังจบงาน
- เก็บเอกสาร และหลักฐานทุกครั้ง ไม่ว่าจะเป็นใบเสนอราคา สัญญา หรือหลักฐานการโอนเงิน
ถ้าผู้รับเหมาทิ้งงาน ต้องทำอย่างไร?
ถ้าเจอปัญหาผู้รับเหมาทิ้งงาน เจ้าของบ้านควรตั้งสติและดำเนินการตามขั้นตอน เพื่อรักษาของตัวเอง โดยมีวิธีรับมือเบื้องต้นดังนี้
- ตรวจสอบเงื่อนไขในสัญญา
- รวบรวมหลักฐานทั้งหมด
- ถ่ายภาพความคืบหน้าของงาน
- แจ้งผู้รับเหมาเป็นลายลักษณ์อักษร
- หยุดการจ่ายเงินงวดถัดไป
- ประเมินความเสียหายที่เกิดขึ้น
- ปรึกษาทนาย หรือผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมาย
โดยถ้าในสัญญาจ้างเหมาก่อสร้างระบุค่าปรับ และเงื่อนไขไว้ชัดเจน จะช่วยให้สามารถดำเนินการตามกฎหมายได้ง่ายขึ้นครับ
ตัวอย่างสัญญาจ้างเหมาก่อสร้าง แบบเข้าใจง่าย
ก่อนเริ่มสร้างบ้าน รีโนเวท หรือต่อเติมบ้าน การใช้แบบฟอร์มสัญญาจ้างเหมาก่อสร้างที่มีรายละเอียดครบถ้วน จะช่วยกำหนดขอบเขตงาน งวดการจ่ายเงิน ระยะเวลาก่อสร้าง และเงื่อนไขต่าง ๆ ได้ชัดเจนตั้งแต่แรก โดยสามารถดาวน์โหลดตัวอย่างเอกสารสัญญาจ้างเหมาก่อสร้าง ที่แนบไว้ข้างล่างนี้ได้เลยครับ
บทส่งท้าย
สัญญาจ้างเหมาก่อสร้าง เป็นเอกสารสำคัญที่ช่วยกำหนดรายละเอียดการทำงานระหว่างผู้ว่าจ้างกับผู้รับเหมา ถ้าตรวจสอบรายละเอียดให้ครบก่อนเซ็น ก็จะช่วยลดความเสี่ยงเรื่องงบบานปลาย งานล่าช้า หรือปัญหาจากผู้รับเหมาได้มากขึ้นครับ
สำหรับใครที่กำลังวางแผนสร้างบ้าน และมองหาผู้รับเหมา หรือบริษัทก่อสร้างที่น่าเชื่อถือ สามารถเข้ามาดูข้อมูลบริษัทรับสร้างบ้านชั้นนำ ได้ที่เว็บไซต์ “น่าอยู่” ซึ่งรวบรวมบริษัทรับสร้างบ้าน พร้อมสาระเกี่ยวกับบ้าน อสังหาริมทรัพย์ และการก่อสร้างไว้อีกมากมายครับ
คำถามที่พบบ่อย
1. จะยกเลิกสัญญาจ้างเหมาก่อสร้างได้กรณีไหนบ้าง ?
Answer: สามารถยกเลิกสัญญาจ้างเหมาก่อสร้างได้ ถ้าอีกฝ่ายไม่ทำตามเงื่อนไขในสัญญา เช่น ผู้รับเหมาทิ้งงาน ส่งงานล่าช้าเกินกำหนด ใช้วัสดุไม่ตรงสเปก หรือทำงานไม่ได้มาตรฐาน โดยควรตรวจสอบรายละเอียดในสัญญาและดำเนินการเป็นลายลักษณ์อักษรทุกครั้งครับ
2. เซ็นสัญญาจ้างเหมาก่อสร้างไปแล้ว สามารถแก้ไขภายหลังได้ไหม ?
Answer: สามารถแก้ไขได้ ถ้าทั้งผู้ว่าจ้าง และ ผู้รับเหมายินยอมร่วมกัน โดยควรทำเป็นเอกสารแนบท้ายสัญญา พร้อมลงลายมือชื่อทั้งสองฝ่าย เพื่อใช้เป็นหลักฐานอ้างอิงในอนาคตครับ
3. สัญญาจ้างเหมาก่อสร้าง จำเป็นต้องมีพยานไหม ?
Answer: ตามกฎหมาย สัญญาจ้างเหมาก่อสร้างไม่จำเป็นต้องมีพยานก็สามารถใช้ได้ แต่การมีพยานลงนามในสัญญาจะช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือ และใช้เป็นหลักฐานได้ดีขึ้นหากเกิดข้อพิพาทในอนาคตครับ