ถ้าพูดถึงโครงสร้างพื้นฐานที่ชาวเชียงรายรอคอยกันมานานที่สุด โครงการรถไฟทางคู่สายเด่นชัย–เชียงราย–เชียงของ ต้องติดอันดับต้น ๆ แน่นอน โครงการนี้ไม่ได้เป็นแค่ทางรถไฟเส้นใหม่ แต่เป็นเหมือนประตูเศรษฐกิจบานใหญ่ของภาคเหนือตอนบน ที่จะเปลี่ยนวิถีการเดินทาง การค้าขาย และการอยู่อาศัยของเชียงรายในระยะยาว
โครงการนี้ดำเนินการโดย การรถไฟแห่งประเทศไทย และถูกพูดถึงต่อเนื่องมากว่า 60 ปี จนวันนี้ถือว่าเดินมาไกลพอสมควรแล้ว
ภาพรวมโครงการรถไฟทางคู่สายเด่นชัย–เชียงราย–เชียงของ
โครงการนี้เป็นเส้นทางรถไฟทางคู่แบบใหม่ทั้งหมด ไม่ใช่การปรับปรุงเส้นเดิม ทำให้รองรับทั้งผู้โดยสารและการขนส่งสินค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
รายละเอียดหลักของโครงการ
ระยะทางรวมประมาณ 323.1 กิโลเมตร
พาดผ่านจังหวัดแพร่ ลำปาง พะเยา และเชียงราย รวม 17 อำเภอ 59 ตำบล
จำนวนสถานีทั้งหมด 26 สถานี ครอบคลุมเมืองหลักและชุมชนสำคัญ
มูลค่าโครงการรวมประมาณ 85,345 ล้านบาท
จุดเด่นด้านวิศวกรรม
หนึ่งในไฮไลต์ที่หลายคนพูดถึงคืออุโมงค์รถไฟจำนวน 4 แห่ง โดยเฉพาะอุโมงค์งาว ที่มีความยาวกว่า 6.2 กิโลเมตร ซึ่งเมื่อสร้างเสร็จจะกลายเป็นอุโมงค์รถไฟที่ยาวที่สุดในประเทศไทย
ความคืบหน้าล่าสุดถึงปลายปี 2568 ต่อเนื่องต้นปี 2569
จากข้อมูลที่ รฟท. รายงานอย่างเป็นทางการ ภาพรวมของโครงการมีความคืบหน้าอยู่ราว 41 ถึง 46 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งถือว่าเร็วกว่าแผนเล็กน้อย
ความคืบหน้าแยกตามสัญญา
สัญญาที่หนึ่ง เด่นชัย–งาว มีความคืบหน้าประมาณ 38 ถึง 41 เปอร์เซ็นต์
สัญญาที่สอง งาว–เชียงราย มีความคืบหน้าประมาณ 48 เปอร์เซ็นต์
สัญญาที่สาม เชียงราย–เชียงของ มีความคืบหน้าประมาณ 37 ถึง 38 เปอร์เซ็นต์
ในภาพรวมถือว่าเป็นสัญญาที่เดินหน้าได้ค่อนข้างสมดุล ไม่มีสัญญาใดหยุดชะงักอย่างมีนัยสำคัญ
งานสำคัญที่ทำเสร็จแล้วและกำลังเร่งดำเนินการ
ในช่วงปีที่ผ่านมา มีความก้าวหน้าที่น่าสนใจหลายจุด โดยเฉพาะงานโครงสร้างใต้ดินซึ่งเป็นงานที่ใช้เทคนิคสูง
เจาะทะลุอุโมงค์สองในจังหวัดแพร่ และอุโมงค์ดอยหลวงในจังหวัดเชียงรายเรียบร้อยแล้ว
อุโมงค์งาวซึ่งเป็นอุโมงค์ที่ยาวที่สุด คาดว่าจะเจาะทะลุได้ช่วงเดือนกันยายน 2569
การเวนคืนและส่งมอบพื้นที่ให้ผู้รับเหมาดำเนินงาน เกือบครบทั้งหมดแล้ว
การรับมือปัญหาและการออกแบบเพื่ออนาคต
หนึ่งในคำถามที่ผู้อ่านมักสงสัยคือ เรื่องน้ำท่วมและความปลอดภัยในพื้นที่ภูเขา รฟท. ระบุว่ามีการออกแบบระบบระบายน้ำเฉพาะจุดสำหรับภาคเหนือ รวมถึงมาตรการความปลอดภัยในอุโมงค์ เช่น ระบบตรวจจับ ระบบระบายอากาศ และทางหนีภัยตามมาตรฐานสากล
โครงการนี้เชื่อมโยงกับอะไรอีกบ้างที่คนเชียงรายควรรู้
รถไฟทางคู่สายนี้ไม่ได้มาเดี่ยว ๆ แต่เชื่อมโยงกับแผนพัฒนาอื่นของภาคเหนือ เช่น
การเชื่อมต่อการค้าชายแดนเชียงของ กับ สปป.ลาว และจีนตอนใต้
การขนส่งสินค้าเกษตรและโลจิสติกส์ที่ต้นทุนต่ำลง
การพัฒนาเมืองและที่อยู่อาศัยรอบสถานีรถไฟ
สำหรับคนที่กำลังมอง บ้านเชียงราย หรือคิดจะลงทุนระยะยาว ทำเลใกล้สถานีรถไฟหรือแนวเส้นทางหลัก ถือเป็นปัจจัยใหม่ที่ควรนำมาพิจารณา เพราะโครงสร้างพื้นฐานระดับนี้มักส่งผลต่อราคาที่ดินและคุณภาพชีวิตในอนาคต
คาดว่าจะเปิดใช้งานเมื่อใด
ตามแผนล่าสุดที่ รฟท. ยืนยันหลายครั้ง โครงการนี้ยังคงเป้าหมายเปิดให้บริการเต็มรูปแบบในปี 2571 หรือปี 2028 และจนถึงตอนนี้ยังไม่มีประกาศเลื่อนอย่างเป็นทางการ
เมื่อเปิดใช้งานจริง ระยะเวลาเดินทางจากกรุงเทพฯ สู่เชียงรายจะสั้นลงอย่างชัดเจน และการเดินทางภายในภาคเหนือจะสะดวกขึ้นมาก
บทสรุปสำหรับคนเชียงรายและคนที่สนใจอยู่อาศัย
โครงการรถไฟทางคู่ เด่นชัย–เชียงราย–เชียงของ เดินหน้าอย่างต่อเนื่องและมีสัญญาณที่ดี หากคุณเป็นคนรุ่นใหม่ อายุราว 20 กว่า ๆ ที่กำลังวางแผนอนาคต ไม่ว่าจะเรียน ทำงาน หรือมองหา บ้านเชียงราย โครงการนี้คือหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ควรจับตาไว้
คำแนะนำถัดไป ลองติดตามทำเลรอบสถานีหลักและแนวเมืองใหม่ควบคู่กับข่าวความคืบหน้าโครงการ เพราะโครงสร้างพื้นฐานใหญ่แบบนี้ มักสร้างโอกาสก่อนที่หลายคนจะทันสังเกต