เช็คลิสต์ 3 ข้อก่อนตัดสินใจซื้อ เครื่องฟอกอากาศ PM2.5 เข้าบ้าน

ปัญหาฝุ่น PM2.5 ไม่ได้เกิดแค่ข้างนอกบ้าน แต่สามารถสะสมอยู่ภายในห้องได้โดยไม่รู้ตัว แม้หลายคนจะเลือกใช้ ต้นไม้ฟอกอากาศ เพื่อช่วยดูดซับมลพิษในบ้าน แต่ก็ยังไม่เพียงพอสำหรับการจัดการฝุ่นขนาดเล็กอย่าง PM2.5 หลายคนจึงเข้าใจว่าเครื่องฟอกอากาศต้องราคาแพงถึงจะเห็นผล ทั้งที่ความจริงแล้ว เครื่องฟอกอากาศ PM2.5 ราคาถูกก็ใช้งานได้ดี หากเลือกให้เหมาะกับการใช้งานจริง น้องน่าอยู่จะช่วยให้คุณเลือกได้อย่างคุ้มค่า ไม่เสียเงินเกินจำเป็นครับ

1.วิธีเลือกเครื่องฟอกอากาศ PM2.5 ให้คุ้มราคาที่สุด

เมื่อเลือกเครื่องฟอกอากาศ PM2.5 ให้คุ้มค่าแล้ว สิ่งสำคัญถัดมาคือการทำความเข้าใจปัจจัยพื้นฐานที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพของเครื่องโดยตรง เพราะแม้จะเป็นเครื่องราคาประหยัด หากเลือกให้เหมาะกับลักษณะการใช้งานจริง ก็สามารถช่วยลดฝุ่น PM2.5 ภายในบ้านได้อย่างมีประสิทธิภาพ ก่อนตัดสินใจซื้อ ลองมาดูปัจจัยสำคัญที่ควรรู้ เพื่อเลือกเครื่องฟอกอากาศให้ตอบโจทย์และคุ้มงบมากที่สุดกันครับ

สูตรคำนวณพื้นที่ห้อง vs ค่า CADR

การเลือกเครื่องฟอกอากาศ PM2.5 ให้เหมาะกับขนาดห้องโดยใช้ค่า CADR (Clean Air Delivery Rate) มีสูตรคำนวณพื้นฐานที่จำง่ายคือ CADR = พื้นที่ห้อง (ตารางเมตร) x 12 (สำหรับเพดานปกติ) หรือพื้นที่ห้อง 30 ตร.ม. ควรเลือกค่า CADR ขั้นต่ำอย่างน้อย 360 m³/h เพื่อให้ฟอกอากาศได้เร็วและมีประสิทธิภาพสูงสุด

วิธีที่ 1 (อิงพื้นที่): ค่า CADR (m³/h) = พื้นที่ห้อง (ตร.ม.) × 12

• ตัวอย่าง: ห้องขนาด 25 ตร.ม. → 25 × 12 = ค่า CADR ขั้นต่ำ 300 m³/h

วิธีที่ 2 (อิงปริมาตร): ค่า CADR (m³/h) = ปริมาตรห้อง (ลบ.ม.) × 3

• วิธีคิด: กว้าง × ยาว × สูง (เมตร) = ปริมาตรห้อง

กรณีห้องเพดานสูง: ค่า CADR (m³/h) = พื้นที่ห้อง (ตร.ม.) × 10.5 ถึง 12

ไส้กรอง HEPA เกรดไหนที่เพียงพอและประหยัด

หัวใจสำคัญอยู่ที่ไส้กรองครับ หลายคนเจอรุ่นราคาถูกมากแต่กรอง PM2.5 ไม่ได้ เพราะเกรดไส้กรองไม่ถึง

• เกรดที่แนะนำคือ HEPA H13: เป็นมาตรฐานที่เพียงพอแล้วสำหรับบ้านพักอาศัย กรองฝุ่น PM2.5 ได้ 99.9%
• เกรด H11-H12 (ประหยัดเพิ่ม): เหมาะสำหรับพื้นที่ที่มีฝุ่นน้อย หรือการใช้งานทั่วไปที่ไม่ต้องการกรองฝุ่นละเอียดมากนัก แต่ประสิทธิภาพการกรองจะต่ำกว่า H13
• ไม่จำเป็นต้องถึง H14: เกรด H14 ส่วนใหญ่ใช้ในโรงพยาบาล ราคาแพงมาก และลมผ่านยาก ทำให้เครื่องทำงานหนักเกินความจำเป็นสำหรับบ้านคนทั่วไปครับ
• ควรมี 3 ชั้น: ควรเลือกไส้กรองที่มี Pre-filter (กรองฝุ่นใหญ่), HEPA (กรองฝุ่นเล็ก), และ Activated Carbon (กรองกลิ่น/ก๊าซ)

ฟังก์ชันที่ตัดออกได้ เพื่อประหยัดงบ

ถ้าใครงบจำกัด ฟังก์ชันพวกนี้คือสิ่งที่ตัดทิ้งได้ เพื่อแลกกับราคาที่ถูกลงครับ

• Wi-Fi / สั่งงานผ่านแอป: สะดวกจริง แต่ถ้าเราแค่กดปุ่มเปิด-ปิดเองได้ ก็ประหยัดไปได้หลายร้อยถึงหลักพัน
• หน้าจอบอกค่าฝุ่นเป็นตัวเลข: เอาแค่ "ไฟสี" (เขียว/เหลือง/แดง) ก็พอรู้เรื่องแล้วครับว่าอากาศดีหรือแย่
• แสง UV ฆ่าเชื้อ: ในเครื่องรุ่นเล็กๆ มักใส่หลอด UV มาแค่พอเป็นพิธี ประสิทธิภาพอาจไม่ได้สูงมาก ตัดออกได้ครับ
  

2.เลือกเครื่องฟอกอากาศ PM2.5 ให้เข้ากับไลฟ์สไตล์การอยู่อาศัย

การเลือกเครื่องฟอกอากาศ PM2.5 ให้เหมาะกับไลฟ์สไตล์ช่วยให้ใช้งานได้คุ้มค่า เพราะแต่ละบ้านมีรูปแบบการใช้งานต่างกัน ไม่ว่าจะเป็นห้องนอน คอนโด หรือบ้านที่มีเด็กและสัตว์เลี้ยง หากเลือกเครื่องให้สอดคล้องกับการใช้จริง ก็จะช่วยลดฝุ่น PM2.5 ได้ดีและใช้งานได้อย่างสบายใจในระยะยาว

สำหรับคนเป็นภูมิแพ้

สำหรับชาวภูมิแพ้ ขอให้มองหาคำว่า  HEPA มาตรฐาน H13 เป็นอย่างแรกเลยครับ ต้องเกรดนี้เท่านั้นถึงจะกรองละเอียด 99.97% เอาอยู่ทั้งไรฝุ่น เกสรดอกไม้ และสปอร์เชื้อรา (ถ้าเกรดต่ำกว่านี้จามไม่หยุดแน่) อีกจุดสำคัญคือตัวเครื่องต้องเป็น ระบบปิดสนิท เพื่อป้องกันลมสกปรกรั่วไหลออกมาก่อนผ่านตัวกรอง และทางที่ดีควร เลี่ยง ระบบที่ปล่อยโอโซน เพราะอาจทำให้จมูกระคายเคืองหนักกว่าเดิมครับ

สำหรับพ่อแม่และเด็กเล็ก

ควรเน้นประสิทธิภาพกรอง PM2.5 ด้วยแผ่นกรอง HEPA มาตรฐาน H13 ขึ้นไป

• โหมด Sleep ต้องเงียบจริง: ลองฟังเสียงรีวิวก่อนซื้อ ต้องไม่รบกวนการนอนของลูก
• ปุ่ม Child Lock: กันเด็กๆ ไปกดเล่น
• ไม่มีมุมแหลมคม: ดีไซน์ควรโค้งมน เพื่อความปลอดภัยเวลาเด็กวิ่งชน

สำหรับคนเลี้ยงสัตว์

ทาสหมาแมวเจอปัญหาไส้กรองตันไวแน่นอน

• ต้องมี Pre-filter (แผ่นกรองชั้นนอก): สำคัญมาก! มันคือตระแกรงมุ้งลวดละเอียดๆ ที่ช่วยดัก "ขนสัตว์" ก่อนจะเข้าไปอุดตันไส้กรอง HEPA ช่วยยืดอายุไส้กรองหลักได้นานขึ้น
• แผ่นกรองคาร์บอน (Carbon): ต้องหนาหน่อย เพื่อช่วยดูดซับกลิ่นทรายแมวหรือกลิ่นตัวน้องๆ ครับ

สำหรับชาวคอนโดและหอพัก

พื้นที่จำกัดควรเลือกเครื่องฟอกอากาศขนาดกะทัดรัด วางง่าย ไม่กินพื้นที่ และมีประสิทธิภาพเหมาะกับห้องขนาดเล็ก

• ทรงแนวตั้ง : ประหยัดที่วางมากกว่าทรงกว้าง
• ดูดอากาศจากรอบตัว (360 องศา): จะวางเข้ามุมห้อง หรือวางข้างโซฟาก็ทำงานได้ดี ไม่ต้องเว้นที่ว่างด้านหลังเยอะเหมือนรุ่นที่ดูดอากาศจากด้านหลัง
  

3.การดูแลรักษาเครื่องฟอกอากาศ PM2.5 ให้ใช้งานได้นานและคุ้มค่า

การดูแลเครื่องฟอกอากาศ PM2.5 อย่างถูกวิธี ช่วยยืดอายุการใช้งานของเครื่องและลดค่าใช้จ่ายในระยะยาวได้ เพราะเมื่อเครื่องทำงานเต็มประสิทธิภาพ ก็จะช่วยกรองฝุ่น PM2.5 ได้ดีขึ้น และไม่ต้องเปลี่ยนอะไหล่หรือซ่อมบำรุงบ่อยเกินจำเป็น

วิธีทำความสะอาดแผ่นกรองเบื้องต้น

ควรทำความสะอาดแผ่นกรองชั้นนอกเป็นประจำ เพื่อป้องกันฝุ่นสะสมและช่วยให้เครื่องทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ

• แผ่นกรองชั้นนอก (Pre-filter): ถอดออกมาล้างน้ำได้ หรือใช้เครื่องดูดฝุ่นดูดขนสัตว์/ฝุ่นก้อนใหญ่ออก ทำทุก 2-4 สัปดาห์
• แผ่นกรอง HEPA (ไส้ใน): ห้ามล้างน้ำเด็ดขาด! (ยกเว้นบางรุ่นที่ระบุว่าล้างได้) สิ่งที่ทำได้คือเอาออกมาเคาะฝุ่นเบาๆ หรือใช้เครื่องดูดฝุ่นดูดที่ผิวหน้าเบาๆ เพื่อลดการอุดตัน ช่วยยืดอายุได้นิดหน่อยครับ

สัญญาณเตือนว่าถึงเวลาเปลี่ยนไส้กรองแล้ว

อย่าฝืนใช้ถ้าเจอสัญญาณเหล่านี้ เพราะมันจะกินไฟเปล่าๆ โดยไม่กรองอากาศครับ

• น้ำมีรสชาติหรือกลิ่นผิดปกติ: กลิ่นคลอรีนแรง, กลิ่นอับ, หรือรสชาติฝาด/ขม แสดงว่าไส้กรองคาร์บอนไม่สามารถดูดซับสารเคมีได้แล้ว
• แรงดันน้ำเบาลง: น้ำไหลช้าลงกว่าปกติมาก เกิดจากการอุดตันของสิ่งสกปรก
• มีตะกอนหรือสิ่งสกปรกในน้ำ: น้ำขุ่นหรือมีเศษปนออกมา
• ใช้งานครบกำหนด: แม้ไม่มีอาการผิดปกติ แต่หากใช้งานครบ 6-12 เดือน (ขึ้นอยู่กับประเภท) ควรเปลี่ยนเพื่อสุขอนามัย
• มีคราบสกปรกหรือเชื้อรา: มองเห็นคราบสกปรกเกาะบนผิวไส้กรอง
• ไฟสถานะแจ้งเตือน: เครื่องกรองน้ำรุ่นใหม่มักมีสัญญาณไฟเปลี่ยนไส้กรองแจ้งเตือน

คำถามที่พบบ่อย

1. Q: เครื่องฟอกอากาศ PM2.5 ต่างจากพัดลมดูดอากาศยังไง?

A: ต่างกันคนละขั้วครับ!

• พัดลมดูดอากาศ: ดูดอากาศเก่า (พร้อมความเย็นแอร์) ทิ้งไปข้างนอก
• เครื่องฟอกอากาศ: หมุนเวียนอากาศ เดิม ภายในห้อง ให้ไหลผ่านไส้กรองเพื่อดักจับฝุ่น แล้วปล่อยลมสะอาดออกมาวนอยู่ในห้อง เหมือนเรากรองน้ำตู้ปลานั่นแหละครับ

2. Q: เครื่องฟอกอากาศ PM2.5 กินไฟมากไหม?

A: น้อยมากครับ ส่วนใหญ่กินไฟพอๆ กับพัดลมตั้งโต๊ะธรรมดา (ประมาณ 20-50 วัตต์) ถ้าเปิดโหมด Auto หรือ Sleep ยิ่งกินไฟน้อยลงไปอีก เฉลี่ยค่าไฟจะประมาณ 0.4-0.8 บาท/ชั่วโมง หรือประมาณหลักสิบถึงร้อยต้นๆต่อเดือนเท่านั้น  สบายใจได้เลยครับ

3. Q: เครื่องฟอกอากาศ PM2.5 ใช้ได้ทุกฤดูไหม?

A: ใช้ได้ตลอดปีครับ ไม่ใช่แค่หน้าหนาวที่มี PM2.5

• หน้าร้อน/หน้าฝน: ช่วยกรองกลิ่นอับ เชื้อรา แบคทีเรีย และไรฝุ่น
• หน้าดอกไม้บาน: ช่วยกรองเกสรดอกไม้สำหรับคนแพ้ง่าย ดังนั้น ซื้อแล้วเปิดใช้ให้คุ้มได้เลยครับ เพื่อสุขภาพปอดที่ดีในระยะยาว
  

สำหรับใครที่กำลังมองหาที่อยู่อาศัย ไม่ว่าจะเป็นบ้านเดี่ยว, บ้านแฝด,  คอนโด หรือทาวน์โฮม การเลือกทำเลและสภาพแวดล้อมที่ช่วยลดผลกระทบจากฝุ่น PM2.5 ถือเป็นอีกปัจจัยสำคัญต่อสุขภาพในระยะยาว หากอยากดูโครงการที่น่าสนใจ พร้อมสาระความรู้เกี่ยวกับการดูแลบ้านและการรับมือปัญหาฝุ่น PM2.5 เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น สามารถเข้าไปติดตามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์น่าอยู่ครับ