สำหรับใครที่คิดอยากจะสร้างบ้านเอง มีที่ดินในการปลูกบ้านแล้ว ขั้นตอนในการสร้างบ้านต่อไปคือสร้างตามแปลนบ้านที่เราต้องการ โดยความเชื่อในการสร้างบ้านของคนไทย เพื่อความเป็นสิรมงคล การทำพิธียกเสาเอกก็ถือว่ามีความสำคัญเช่นกัน มาดูกันว่าเรื่องที่ควรรู้ก่อนเริ่มปลูกบ้านให้เป็นมงคลต้องทำอย่างไรบ้างครับ
พิธียกเสาเอกคืออะไร
มาทำความรู้จักกับพิธียกเสาเอกกันก่อน ว่าคืออะไร การทำพิธีนี้ถือว่าเป็นความเชื่อที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนานของคนไทย ซึ่งความเชื่อที่ว่าในการทำพิธีกรรมทางศาสนาพุทธและพราหมณ์-ฮินดู เพื่อเป็นการบอกกล่าวแด่เจ้าที่เจ้าทาง ให้ได้รับทราบว่าเราจะทำการก่อสร้างปลูกสร้างบ้าน ณ ที่ดินผืนนี้ โดยการทำพิธีก็เพื่อความเป็นสิริมงคล ให้ความสบายใจแก่เจ้าของบ้าน เป็นการขอให้การก่อสร้างราบรื่น ปลอดภัยอีกด้วยครับ
ฤกษ์งามยามดี ในการลงเสาเอกบ้าน
ก่อนจะทำพิธียกเสาเอก ขั้นตอนต่อมาคือ การหาฤกษ์งามยามดี ที่เราจะทำพิธีในการลงเสาเอกบ้าน เพื่อความเป็นสิริมงคล
- การเลือกเดือนที่เป็นมงคล ตามความเชื่อโบราณ
- เดือน 4 เชื่อว่าจะช่วยเรื่องร่ำรวย มีลาภยศ
- เดือน 6 เป็นเดือนที่ถือว่าเป็นมงคล เชื่อว่าจะช่วยให้บ้านมีความสุข ความเจริญ
- เดือน 9 เป็นเลขมงคล เชื่อว่าจะช่วยให้เจริญก้าวหน้า
- เดือน 12 เชื่อว่าจะมีเงินไหลมาเทมา มีกินมีใช้ตลอดไม่ขาดมือ
2. วันมงคล
- วันจันทร์ เชื่อว่าจะมีความสุข มีโชคลาภ
- วันพุธ เชื่อว่าทำให้บ้านร่มเย็นเป็นสุข
- วันศุกร์ วันนี้ถือเป็นวันมงคลมาก เชื่อว่าจะช่วยให้มีความสุขความเจริญ
3. สามารถเช็คฤกษ์เบื้องต้นด้วยตัวเองได้
- เปิดเช็กฤกษ์ที่เราสะดวกได้ง่าย ๆ จากปฏิทินจีนหรือปฏิทินไทยมงคล จะมีฤกษ์ดีให้ดูในแต่ละเดือน
- หรือเปิดดูในเว็บไซต์เช็กฤกษ์ได้ ค่อนข้างสะดวกมาก ๆ ครับ
ของที่ต้องเตรียมสำหรับพิธียกเสาเอก
ของที่ต้องเตรียมในพิธียกเสาเอกจะมีรายละเอียดค่อนข้างเยอะ มาดูกันครับว่ามีอะไรบ้าง
- ชุดสำหรับทำพิธี (พิธีสงฆ์หรือพราหมณ์)
- โต๊ะหมู่บูชา พร้อมพระพุทธรูป ดอกไม้ ธูป เทียน
- น้ำมนต์ และ กำยาน
- ทรายเสก
2. ของมงคลที่ต้องไว้ใช้สำหรับวางก้นหลุม
- ไม้มงคล 9 ชนิด ประกอบไปด้วย ไม้ราชพฤกษ์, ไม้ขนุน, ไม้ชัยพฤกษ์, ไม้ทองหลาง, ไม้ไผ่สีสุก, ไม้ทรงบาดาล, ไม้สัก, ไม้พยุง และไม้กันเกรา
- แผ่นเงิน แผ่นทอง
- อิฐเงิน ทอง
- พลอย 9 สี
- ข้าวตอก ดอกไม้ และธัญพืช เช่น ถั่วเขียว งา ข้าวเปลือก
- เหรียญเงิน เหรียญทอง จำนวนจะเป็นเลขมงคลอย่าง 9 เหรียญก็ได้
3. ของสำหรับผูกที่เสาเอก
- หน่อกล้วย และ หน่ออ้อย ไว้ใช้สำหรับผูกติดกับเสาด้วยสายสิญจน์หรือผ้าสี
- ผ้าสามสี หรือ ผ้าเจ็ดสี
- สายสิญจน์
- พวงมาลัย
4. ของคาว-หวาน
- ผลไม้มงคล เช่น กล้วย, มะพร้าว, แอปเปิ้ล, สาลี่, หรือส้ม สามารถเลือกที่เป็นมงคลสำหรับเราได้เลย
- ขนมมงคล เช่น ทองหยิบ, ทองหยอด, ฝอยทอง
- อาหารคาว เช่น ไก่ต้ม
- เครื่องดื่ม น้ำสะอาด, น้ำแดง, เหล้าขาว(ตามความเชื่อใช้สำหรับไว้เจ้าที่)
พิธียกเสาเอก มีขั้นตอนอย่างไร
- การเตรียมพื้นที่และตั้งโต๊ะทำพิธี
- ขุดหลุมทำความสะอาดหลุมเสาเอกให้พร้อมและดูแลไม่ให้มีน้ำขัง
- ตั้งโต๊ะหมู่บูชา จัดวางของที่ใช้ในพิธีให้เรียบร้อย
- เตรียมเสาเอก ทำการผูกหน่อกล้วย หน่ออ้อย และผ้าสามสีให้เรียบร้อย
2. การบอกกล่าวเจ้าที่เจ้าทาง
- เจ้าภาพจุดธูปเทียนที่โต๊ะบูชา เพื่อบอกกล่าวเทวดาและพระภูมิเจ้าที่ ในการขออนุญาตก่อสร้างบ้านในพื้นที่ดินแห่งนี้ และขอให้งานมีความราบรื่น ปลอดภัยไม่มีอันตรายใด ๆ
- พราหมณ์หรือเจ้าภาพประพรมน้ำมนต์รอบบริเวณหลุมเสาเอก
3. การบรรจุของมงคลก้นหลุม
ขั้นตอนนี้ถือเป็นขั้นตอนสำคัญ ของการวางรากฐานบ้าน
- นำไม้มงคล 9 ชนิด มาตอกไว้บริเวณก้นหลุมตามทิศมงคล
- วางแผ่นเงิน แผ่นทอง และพลอย 9 สี ไว้ที่ก้นหลุมของเสาเอก
- ให้เจ้าภาพและคนในครอบครัว ทำการโปรยข้าวตอกดอกไม้ ลงในหลุม
4. พิธีการยกเสาเอกลงหลุม ตามช่วงเวลาฤกษ์ดี
- เริ่มยกเสาเอก โดยให้เจ้าภาพช่วยประคอง ขณะที่ช่างค่อย ๆ นำเสาเอกลงไปในหลุม
- ในขณะที่เสากำลังลงหลุมนั้น ให้เจ้าภาพและครอบครัวตั้งจิดอธิฐานให้บ้านนี้อยู่เย็นเป็นสุข
- ช่างทำการยึดเสาเอกให้ตรงทิศทางและค้ำยันให้มั่นคง
5. การโปรยทรายเสกและปิดท้ายพิธี
- หลังจากลงเสาเอกเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ให้เจ้าภาพและครอบครัว ทำการโปรยทรายเสกและดอกไม้มงคลรอบ ๆ เสาอีกครั้ง
- เมื่อธูปหมดดอกแล้ว ให้ทำพิธีลาของไหว้ นำของไหว้แจกให้ทางครอบครัวและช่างเพื่อความเป็นสิริมงคล
สิ่งที่ควรทำหลังทำพิธีเสร็จแล้ว แนะนำให้เจ้าภาพนำ หน่อกล้วยและอ้อย ที่ผูกไว้กับเสาเอก ไปปลูกไว้ในบริเวณบ้าน เพื่อความเป็นสิริมงคลต่อไป
สรุป พิธียกเสาเอกคืออะไร
การทำพิธียกเสาเอกนั้น ก่อนการก่อสร้างบ้านใหม่ ก็เป็นเพียงเพื่อความสบายใจของเจ้าของบ้าน เหมือน การทำบุญให้อยู่เย็นเป็นสุข สร้างขวัญกำลังใจที่ดี ให้การปลูกสร้างเป็นไปอย่างราบรื่น ปลอดภัย หรือตามความเชื่อของคนไทย คือการบอกกล่าวขออนุญาตเจ้าของที่อย่างพระภูมิเจ้าที่ ให้ได้ทราบก่อนว่าเราจะมาขอปลูกสร้างบ้าน ณ ที่ดินแห่งนี้ การทำพิธีจึงถือว่าเป็นความสบายใจและความเป็นสิริมงคลกับเจ้าของ บ้านนั้นเอง
สำหรับใครที่กำลังมองหาที่อยู่อาศัยในจังหวัดเชียงราย ไม่ว่าจะเป็นบ้านเชียงราย, บ้านแฝดเชียงราย, คอนโดเชียงรายและทาวน์โฮมเชียงราย หรือจะเป็น บริษัทรับเหมาก่อสร้าง ก็สามารถเลือกชมได้ที่เว็บไซต์ “น่าอยู่” บอกเลยว่ามีให้เลือกหลายโซน ตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์วัยเรียนและทำงานสุด ๆ
คำถามที่พบบ่อย
1. พิธียกเสาเอกสามารถทําได้เองหรือไม่?
สามารถทำได้ครับ โดยทางเจ้าภาพให้ญาติผู้ใหญ่ที่เคารพมาเป็นผู้นำพิธีได้ โดยไปเน้นที่การบอกกล่าวเจ้าที่เจ้าทางว่าเรามาขออนุญาตในการปลูกสร้างบ้านในที่ดินนี้ และทำตามขั้นตอนมงคลแบบพื้นฐานได้เลยครับ
2. วิธีผูกเสาเอกบ้านมีขั้นตอนอย่างไรบ้าง?
การผูกเสาเอกจะทำก่อนฤกษ์ดี ประมาณ 30-60 นาที เพื่อให้ทันยกเสาเอกในช่วงเวลาฤกษ์ดี
โดยขั้นตอนมีดังนี้
- ให้ทำความสะอาดเสาให้เรียบร้อย
- ผูกหน่อกล้วยและหน่ออ้อย โดยใช้สายสิญจน์ผูกติดไว้กับเสา นิยมผูกให้อยู่ด้านบนของโคนเสา
- ให้นำผ้าสามสีมาผูกทับหน่อกล้วยและหน่ออ้อยไว้ เป็นสัญลักษณ์ของความเป็นสิริมงคล
- นำพวงมาลัยมาคล้องไว้ที่เสา
- หากมีพิธีเจิมเสา ให้นำแป้งเจิมมาแต้มที่เสา พร้อมกับนำทองคำเปลวมาติดเพื่อความรุ่งเรือง
3. ไหว้เสาเอก พูดอย่างไร?
การบอกกล่าวเจ้าที่ จุดธูปเทียนที่โต๊ะบูชา
"ข้าพเจ้า (ชื่อ-นามสกุล) เป็นเจ้าของบ้านหลังนี้ วันนี้เป็นวันดีฤกษ์ดี ข้าพเจ้าขอขมาต่อพระแม่ธรณี เจ้าที่เจ้าทาง และรุกขเทวดาที่ปกปักรักษาพื้นที่แห่งนี้ ข้าพเจ้าขออนุญาตปลูกสร้างบ้านเพื่อเป็นที่อยู่อาศัย ขอให้การก่อสร้างราบรื่น ไร้อุปสรรคอันตราย และขอให้บ้านหลังนี้อยู่แล้วร่มเย็นเป็นสุข มีโชคลาภเงินทองไหลมาเทมาด้วยเทอญ"
ตอนยกเสาลงหลุม ให้ตั้งจิดอธิฐาน
"ขอให้เสาต้นนี้เป็นรากฐานที่มั่นคง ขอให้บ้านหลังนี้เป็นที่พักพิงที่ปลอดภัย สมาชิกในบ้านทุกคนมีความรักความสามัคคี และมีความเจริญรุ่งเรืองยิ่งๆ ขึ้นไป"